romtetiid

We wurde troch de tiid sketten,
se sizze dat it mei in knal begûn,
hoe hurd en wêr’t it hinne giet,
dat wit gjinien, mar it skot is fallen,
we kinne net werom, dat is de wet.

We wurde troch de tiid ferrifele,
dy hâldt noait en nergens op: tinke se,
lykas de romte grinsleas wêze soe,
al is it wis dat we oait de ein fine sille,
allinnich wit gjinien wannear’t dat is.

We wurde troch de tiid ynhelle, sels
al fleane we in slach hurder as it lûd,
dat my tinkt, de romte dy’t we noch ha,
kinne we better mar goed benutte, ear’t
we ferdwine yn it grutte, swarte gat.



by't maitiid




Wylst
ik ûnderweis
yn de sinne
in hagebeam
blomkjen sjoch,
oerfalt my
de gedachte
dat ik der
op in dei
net mear bin,
tagelyk komt
my de winter
yn ’t sin
en tink ik:
soe de snie
dan krektlike
wyt wêze 
as de 
hagebeammen
yn maaie binne?

it ferskil

Safolle boeken dy’tst noch net lêzen hast, sa’n protte dy’tst noch lêze wolst en dan ek noch al dy masterwurken dy’tst noait lêze silst. It is krekt as mei in soad plakken op de wrâld dêr’tst sa graach noch ris hinne wolst, mar dêr’tst nei alle gedachten noait komst. It bliuwt der by.  Sels al leit dat gaadlike guod leidich binnen hânberik of kinst it online en yn ’e boekhannel maklik besette, it binne en bliuwe suver ûnberikbere bestimmingen. 
Mei tiid hat it net folle te krijen, tiid om te lêzen is der mear as tinkst en mei dy tiid kinst talis meitsje. Faaks hat it wol wat mei it formaat te krijen, want sels al bliuwe dikke boeken dy lykas fiere reizen gauris langer en better by, se bliuwe as reizen dy’t hieltiten mar we útsteld wurde faak it langste lizzen. Net oars as wie in dik boek in swier te rissen lêst, dêr’t  net elkenien de ein fan hellet. Sa’n boek dat amper lêzen wer mei nei hûs werom komt, mei de ferbrutsen magy fan it ferhaal noch yn it kaft ferburgen, as in ûnferwachts ôfkappe reis. 
It is fansels tige spitich dat al dy boeken harren ferhaal net kwyt kinne. Tagelyk is it tryst datst in protte reizen yn it literêre lânskip noait meitsje silst. En is it net begrutlik datst net mei alderhande nijsgjirrige minsken út de ferhalen yn de kunde komst? Wat dochst dy as lêzer eins nuver te koart. Kinst dy ek ôffreegje: wat dochst dy boeken oan? Boeken fertsjinje better. Boeken wolle net yn it stof fan ferjitnis wachtsje oant se lang om let oppakt wurde. Hawar, it is net oars, ik ha my der by dellein, de wrâld dy’t it ferskil yn in minskelibben meitsje kin, sil wol in sletten boek bliuwe.






tûk


Aksioma’s

In tûke skriuwer is wat oars as in literêr merakel.
In literêr merakel skriuwt gjin tûke tekst.
Net alle skriuwers binne literêre merakels.
Tûk skriuwe stiet tsjinoer keunst, lykas in
beskaat talint streekrjocht tsjinoer in jefte stiet.
In jefte ûntjout him út himsels mei rêde stappen,
wylst talint yn ’e regel stadichoan mei muoite waakst.
Skriuwers mei in jefte ha dat sels faak net yn ’e gaten.
Bejeftigen ha wol ris in gebrek oan eigenwearde.


Tûke skriuwers gean faak mei harren talint op ’e rin.
In talint kin min krityk op syn/har boek ferdrage.
In tûke kritikaster is net itselde as in tûke lêzer.
It nut fan krityk op in boek is diskutabel.
Kritikasters binne selden tûker as de trochsnee lêzer.
Boeklêzers binne oer it generaal net dom.
In boek skriuwe, dat is tûk, mar gjin merakel.
In boek lêze, dêr wurdt de lêzer tûker fan.
In tûk boek is hast itselde as in merakel.


oarsom


Ik wit net wat dat is mei de tiid. Giet it hurder ast reizgest? Of giet de reis fierstente fluch foarby? Underweis wachtsje duorret dêrtsjinoer hast altiten te lang, mar dan is it achternei faak wer folle flugger foarby gong ast tochtst. Der by sitte of wat rinne makket soms ferskil, want foar it gefoel ferrint de tiid faak hurder as't yn beweging bist, al fleane in protte lange oeren sitte yn it fleantúch ek wolris yn in sucht foarby.
Ja, it is in nuver spul mei de tiid. Net inkeld de fraach wêr’t it bliuwt is nijsgjiirrich, mar ek: wêr komt it wei? Wêr’t it hinne giet is it geheim fan de smit. Guon reizen duorje dy soms net lang genôch, wylst somtiden woest dat it wat mear opsjitte koe. Yn't foar hast it noch net sa yn’ e gaten, want it ferrifeljende tiidsbesef oerfalt dy faak pas ûnderweis. Dan besefst dat tiid hielendal gjin fêste faktor is, mar in begryp dat dy te fiter hat. Dan is it nacht as it ergens oars noch ljochtdei is. Dan is it heechsimmer en hiel fierfuort djip winter.
Nee, ik wit net wat it is mei de tiid. Ik bin de rjochting ek al kwyt. Want de sinne stiet net yn it sûden, mar skoot om tolve oere middeis heech yn it noarden foarby. Hy draait wol fan it easten nei it westen, mar giet hiel apart fan rjochts nei lofts. Dat is wennen. En as ik nachts nei de stjerren sjoch, dan mis ik de fertroude loft. Neat is itselde. Al duorret it net lang mear, dan ferlit ik de wrâld, dêr't de tiid der noch even net ta docht.

skoft



Ast oerdei by de see de weagen almar gean en kommen sjochst,
dan kinst dy suver wol yntinke wērom oft de tiid ûneinich is.

Ast by jûn yn de bergen alle tiid fan de wrâld yn eagenskou nimst,
dan witst dat dyn eigen bestean dy minder as yn in sucht ûntnadere is.

En ast dan nachts ûnder de ûnbidige stjerreloft sikest nei it skoftke dat
der noch is, dan wolst alle tiid dyst kwytrekke bist it leafst mar gau ferjitte.

along the way



Along the way

Underweis sjoch ik rûnom beammen stean,
heech, breed, steatlik, mar ek licht en linich
stean se dêr’t se stean, se gean nergens hinne,
it waar docht har neat, se jouwe nergens om,
stilstean sit har yn de genen, it is wat se binne.

Tagelyk fleane se my foarby, ik sjoch se
lofts en rjochts yn lange, griene rigen gean,
ik sjoch se yn in flits, ik sjoch se sweven,
it liket krekt of stean ik stil en stowe sy
as minsken op tsjillen hastich troch de tiid.

Underweis ferrifelje my lykwols gau de sinnen,
want in beam hoecht ommers nergens hinne,
dy nimt alle tiid en ik bin de rêstleaze reizger
yn beweging, ik jei yn sân hasten troch it libben,
woartele yn de fêste grûn kom ik net fierder.





19

2019

Oeral dêrst west hast is gjin bestimming
mear, want oeral dêrst wiest is it ferline,
wylst oeral dêrst hinne silst de takomst is.

Oer alle wegen giet it withoefier fierder:
moarn, oaremoarn, takom wike, it nije jier.

Oeral binne bestimmingen te berikken
ast it dy oan tiid dochst en gean der hinne.




dyn taal



Whakapapa


Wat woartelet der noch fan dyn wrâld âld hout
yn de spjalten grûn fan memme -ierde?

Wat stipet dyn eale stamme ûnder in teheistere kroan
dat kracht jout en hope?

Streamt der noch bloed troch de ferskronfele ieren
ûnder dyn tanige hûd?

Lit dy it swijen net oplizze; jou it net oer!
Dyn lûd moat bliuwe!


fier

withoefier


de wrâld reizget troch de tiid

en de tiid giet rimpen oer de wrâld

mar de wrâld hat de weareld tiid

tiid op de wrâld is in libbensreis

en in reis om de wrâld nimt tiid


wit hoe lang